دلیل وقوع قدرتمندترین فوران آتشفشانی در تاریخ بشر

دلیل وقوع قدرتمندترین فوران آتشفشانی در تاریخ بشر

برخی از کارشناسانی که روی آتش‌فشان‌ها تحقیق می‌کنند، تنها برای بررسی تاثیراتی که روی جهان می‌گذارد، دوست دارند فوران ابر‌آتشفشان‌ها را مشاهده کنند. با این حال بسیاری از ما علاقه‌ای به دیدن این اتفاق اجتناب ناپذیر نداریم.

محققین با جدیت بسیاری در تلاشند با بررسی آثار انفجارهایی که قبل‌تر رخ داده است، دلیل اولیه‌ی وقوع این انفجارها را پیدا کنند.فوران ابرآتشفشان توبا در اندونزی در حدود ۷۳،۰۰۰ سال پیش رخ داده است.

این فوران تا حد زیادی قدرتمند‌ترین و شدیدترین در تاریخ بشر به حساب می‌آید که جهان را به تاریکی فرو برده و باعث زمستان آتشفشانی شش ساله است، اما دلیل اصلی فوران آن هنوز هم مانند یک راز باقی مانده است.

دانشمندان در دانشگاه اوپسالا، در تلاش هستند با به کار گیری روشی هوشمندانه، دلیل فاجعه‌بار بودن این فوران آتشفشانی را کشف کنند.

با نگاه کردن به لایه‌بندی ترکیبی غیر‌معمولی که در کریستال‌های ماگمایی آن زمان رخ داده بود، تیم مورد نظر دریافتند که منبع ماگمای توبا به قدری شدید و گرم  بوده که بخش عمده‌ای از محیط سنگی زیرزمینی مسیر خود را آب کرد.

در واقع ماگمای موجود، اکثر بخش اتاق ماگمایی خود را ذوب کرد. شرایط این آتشفشان، مانند این بود که آب گازداری را پیش از باز کردن بطری، به شدت تکان دهید.

با جذب شدن بسیاری از سنگ‌های آتشفشانی در ماگمای اصلی، توده‎ی مذاب مورد نظر، به میزان زیادی گاز جذب کرد. تمام این گازها که به شدت هم تحت فشار بودند، تلاش می‌کردند در محیط پخش شوند. به همین دلیل هنگامی که سطح بالایی قله‌ی آتشفشان توبا فرو ریخت، آزاد شدن این فشار با انرژی زیاد و فوق‌العاده مخربی همراه بود.

هنگامی که این آتشفشان دیگ مانند منفجر شد، در نظر یک انسان بدوی، دهانه‌ای به طول ۱۰۰ کیلومتر (حدود ۶۲ مایل) و باقی‌مانده‌ای به اندازه‌ی ۲۸۰۰ کیلومتر مکعب (۶۷۲ مایل مکعب) به وجود آورد. در عرض چند روز، روی تمام بخش‌های آسیای جنوبی، یک لایه خاکستر ۱۵ سانتی متری (۶ اینچ) نشست.

طبق اطلاعاتی که در مجله‌ی گزارشهای علمی آمده است، تیمی از دانشمندان سوئد توانستند لایه‌های کریستالی اتاق ماگمایی که هزاران سال در زیر آتشفشان توبا قرار داشتند را از هم جدا کنند.

هنگامی که کریستال‌های ماگما شکل می‌گیرند، از قسمت‌های مختلف، دماهای متفاوت، فشارهای بالا و ترکیبات شیمیایی مختلفی می‌گذرند. وقتی خنک می‌شوند، از دیدن لبه‌ی لایه‌های مختلفی که شکل می‌گیرند، شرایطی که ماگما‌ها طی زمان داشتند را می‌توان متوجه شد.

دیوید باد، متخصص ژئوفیزیک در دانشگاه اوپسالا و یکی از محققین این مجموعه، بیان کرده: ” کریستال‌های کوارتز به این دلیل که در مجاورت مواد شیمیایی ماگمایی و تغییرات ترمودینامیکی در سیستم ماگمایی قرار می‌گیرند می‌توانند مانند حلقه‌های درختان، اطلاعاتی از تغییرات آب و هوایی در اختیار ما قرار دهند.”

کریستال‌هایی که از توبا به دست آمده، نشان می‌دهد درست پیش از اینکه انفجار رخ دهد، منبع جدیدی از ماگما، به بخش اصلی مواد مذاب تزریق و جذب شده است.

سنگ‌های آن اطراف بر این موضوع صحت گذاشتند و محققان نتیجه گرفتند که ماگما بخش عمده‌ای از اتاق ماگمای سنگی را درست پیش از آتش بازی‌های آتشفشانی ذوب کرده است.

تحولات ناگهانی توبا، در فهرست انفجارهای آتشفشانی، رتبه‌ی هشتم را دارد که حداکثر ارزش در مقیاس یاد شده در VEI به حساب می‌آید. این نوع فوران بسیار نادر است؛ در حدی که کارشناسانی که در مورد آتشفشان‌ها تحقیق می‌کنند، بیان کردند تنها ۴۲ مورد در ۳۶ میلیون سال اخیر این نوع فوران آتشفشان اتفاق افتاده است.

پاسخ ترک

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید