رشته بینایی سنجی

مغرفی رشته بینایی سنجی

مقدمه

سازمان بهداشت جهانی علم بینایی سنجی را مراقبت اولیه از بینایی می‌داند. به این معنا که یک بیمار چشم در آغاز باید توسط یک بینایی‌سنج (اپتومتریست) معاینه شود تا اگر دچار عیوب انکساری، ‌اختلالات دید دو چشمی، انحرافات عضلانی آشکار و غیرآشکار، تنبلی چشم، فیکساسیون‌های غیر مرکزی و مواردی از این قبیل بود، توسط متخصص بینایی‌سنجی معاینه گردد و در غیر این صورت به پزشک متخصص ارجاع داده شود.

” در حقیقت وظیفه بینایی‌سنج تشخیص‌ و تصحیح‌ عیوب‌ انکساری‌ (نزدیک‌بینی‌، دوربینی‌ و آستیگماتیسم‌) با تجویز عدسی‌های‌ مناسب‌ مانند عدسی‌های‌ عینک‌ یا لنزهای‌ تماسی‌، تشخیص‌ و تصحیح‌ اختلالات‌ دید دو چشمی‌ و تنبلی‌ چشم‌، تعیین‌ بهداشت‌ عمومی‌ چشم‌ و بهداشت‌ بینایی‌ در محیط‌های‌ کار و تحصیل‌ و دادن‌ آموزش‌ لازم‌ در این‌ زمینه‌ است‌؛

یعنی‌ یک‌ بینایی‌سنج‌ باید بر روی‌ محیط‌های‌ کار از نظر مقدار روشنایی‌ و حفاظت‌ بینایی‌ کار کارشناسی‌ کند. همچنین‌ تهیه‌ و تجویز وسایل‌ کمک‌ بینایی‌ ماند اکولرهای‌ ساده‌، مرکب‌، سیستم‌های‌ تلسکوپیک‌ و تلویزیون‌های‌ مداربسته‌ برای‌ نیمه‌بینایان‌ و اندازه‌گیری‌ میدان‌ بینایی‌ در تخصص‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ است.

از سوی‌ دیگر وقتی‌ یک‌ بیمار به‌ بینایی‌سنج‌ مراجعه‌ می‌کند متخصص‌ این‌ رشته‌ پس‌ از گرفتن‌ تاریخچه‌ سلامت‌ چشم‌ و معاینه‌ دقیق‌ برای‌ تعیین‌ اشکال‌های‌ اصلی‌، در صورت‌ نیاز، بیمار را به‌ متخصص‌ مربوط‌ اعم‌ از چشم‌ پزشک‌، متخصص‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌، متخصص‌ داخلی‌ یا متخصص‌ مغز و اعصاب‌ ارجاع‌ می‌دهد.
 
 
توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه
دستگاه بینایی‌ بدون وجود نور، کارایی ندارد . به همین دلیل یک بینایی‌سنج باید از نور و ویژگی‌های آن اطلاع داشته باشد. اطلاعاتی که به یاری علم فیزیک می‌توان به آن دست یافت.

یک بینایی‌سنج باید به درس فیزیک مسلط بوده و بخصوص به فیزیک نور علاقه‌مند باشد همچنین در طول دبیرستان درس های ریاضی و زیست‌شناسی را بخوبی فرا گرفته باشد. از نظر جسمانی نیز لازم است که از چشم‌ها و دست هایی سالم برخوردار باشد.

در ضمن این رشته صبر و حوصله زیاد می‌خواهد چرا که تعیین نمره عینک یکی از سختترین کارها در علوم بینایی است و نیاز به صبر و حوصله زیاد دارد و نحوه کار نیز برای سنین مختلف متفاوت می‌باشد.

یعنی تعیین نمره عینک برای کودک با یک فرد مسن فرق می‌کند . برای همین بسیاری از چشم‌پزشکان ترجیح می‌دهند که در این زمینه فعالیت نکنند.

دانشجوی این رشته باید در طی تحصیل اطلاعات عمومی خوبی در زمینه پزشکی کسب کند چون وقتی بیمار به بینایی‌سنج مراجعه می‌کند از مشکل خود اطلاع دقیقی ندارد،

برای مثال فقط از سردرد یا تاری دید شکایت می‌کند و این وظیفه بینایی‌سنج است که تشخیص دهد آیا این مشکل به چشم بیمار باز می‌گردد یا این بیمار مشکلات دیگری دارد که در این صورت باید او را به پزشک متخصص مربوط ارجاع دهد.

دانشجوی این رشته اگر بخواهد متخصص خوبی بشود و کار خوبی ارائه بدهد باید روابط عمومی خوبی داشته باشد تا بتواند اعتماد بیمار را جلب کند و به یاری بیمار در جهت مداوا قدم بردارد.
 
 
تفاوت کار بینایی‌سنج با چشم‌پزشک
هر یک از این دو شاخه به شاخه‌های فرعی‌تری تقسیم می‌شوند. مثلا رشته چشم پزشکی در دوره فوق‌تخصص دارای شاخه‌های تخصصی‌تر از قبیل تخصص در زمینه جراحی پلک، فشار چشم و شبکیه می‌باشد.

بینایی‌سنجی نیز در دوره فوق لیسانس و دکترا دارای گرایش های تخصصی مانند ناهنجاری های دید دو چشمی و تمرینات اپتومتریک، وسایل کمک‌بینایی (کمک به بیماران کم‌بینا) و تجویز لنزهای نامرئی است. یعنی یک متخصص بینایی‌سنج در این زمینه‌ها، اطلاعات تخصصی‌تر و بیشتری نسبت به یک چشم‌پزشک دارد.

برای مثال مهمترین تخصص یک بینایی‌سنج در مقطع کارشناسی، تشخیص عیوب انکساری و تصحیح آن با عینک یا لنزهای نامرئی است. چون حدود ۱۰۰ واحد از دروس دانشگاهی یک دانشجوی کارشناسی بینایی‌سنجی در این زمینه است و طی این ۱۰۰واحد تجربه و دانش لازم را به دست می‌آورد.

دو رشته چشم‌پزشکی و بینایی‌سنجی در کنار هم قرار دارند. این دو رشته در بعضی از مواقع با یکدیگر مرتبط و در بعضی از مواقع از هم مجزا هستند. مثلا تعیین نمره عینک یا تصحیح اختلالات دید در تخصص اپتومتریست است و چشم‌پزشکان در زمینه درمان بیمارهای چشم بخصوص جراحی متبحر هستند.
 
 
وضعیت ادامه تحصیل در خارج از کشور
در حال حاضر دوره‌های کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی بینایی‌سنجی در کشورهایی همچون انگلستان ، آمریکا ، کانادا و استرالیا ارائه می‌شود و فارغ‌التحصیلان آنها بیشتر به جنبه‌های نظری و تحقیقاتی در زمینه‌های مختلف علوم بینایی می‌پردازند. در مقطع دکترای تخصصی ، دانشجو ضمن بالا بردن مراتب علمی خود ، در یک زمینه تخصصی‌تر قدرت و توان خود را برای انجام کارهای تحقیقاتی ، توسعه مرزهای دانش و رفع معضلات علمی از طریق پژوهش ارتقا می‌بخشد.
 
 
آینده شغلی و بازار کار

آیا می‌دانید که در انگلیس تعداد بینایی‌سنج‌ها ۵ برابر چشم‌پزشکان است؟

چرا؟ آیا انگلیس نمی‌تواند چشم پزشک تربیت کند یا اینکه جامعه به بینایی‌سنج بیش از چشم‌پزشک نیاز دارد؟

مردم اگر قابلیت‌های یک بینایی‌سنج را بدانند، متوجه می‌شوند که در بسیاری از مواقع به جای مراجعه به چشم‌پزشک باید به بینایی‌سنج مراجعه کنند.

چون بیشتر مردم برای عیوب انکساری، تنبلی یا انحرافات چشم به چشم‌پزشک مراجعه می‌کنند و تمامی این موارد در حیطه کار یک بینایی‌سنج است.

مثلا برای درمان انحرافات چشم ۵ روش وجود دارد که ۴ روش در حیطه کار اپتومتریست و یک روش در حیطه کار چشم‌پزشک است و یا چشم‌پزشکان تنها ۲ یا ۳ واحد درسی در زمینه تعیین نمره عینک می‌خوانند در حالی که یک اپتومتریست حدود ۱۰۰ واحد در این زمینه مطالعه می‌کند.

در حال حاضر یک بینایی‌سنج موقعیت کاری خوبی دارد و حدود ۸۰% فارغ‌التحصیلان جذب بازار کار می‌شوند، چون علاوه بر این که می‌توانند به طور مستقل مطب باز کنند و در زمینه ارائه عینک‌های مربوط به عیوب انکساری به طور علمی و دانشگاهی تخصص دیده‌اند.

در ضمن یک بینایی‌سنج می‌تواند به عنوان مشاور در مورد بهداشت چشم و مشکلات بینایی در محیط‌های آموزشی، خدماتی و صنایع با سازمان های دولتی و صنایع همکاری کند یا مسؤول سنجش بینایی جهت امور استخدامی و نظامی و اخذ گواهی‌نامه رانندگی و خلبانی باشد یا در اورژانس برای انجام کمک‌های اولیه چشمی تا رسیدن بیمار به مراکز ذی‌ربط فعالیت کند.

از سوی دیگر یک بینایی‌سنج علاوه بر درمان می‌تواند در زمینه پیشگیری نیز فعالیت نماید مثل طراحی طرح پیشگیری از تنبلی چشم که هر ساله با همکاری سازمان آموزش و پرورش استثنایی و سازمان بهزیستی برگزار می‌شود.

در این طرح فارغ‌التحصیلان این رشته حضوری فعال دارند و با شناسایی سریع و به موقع بیماران و انجام توانبخشی مورد نیاز و با استفاده از تکنیک‌های مناسب از این نابه‌هنجاری جلوگیری می‌کنند.
 
 
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌ و اصلی‌:
فیزیک‌ نور، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌، فیزیولوژی‌ عمومی‌، تشریح‌ عمومی‌ و اعصاب‌، آمار حیاتی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌، اورژانس‌های‌ چشم‌، آسیب‌شناسی‌ عمومی‌، میکروب‌شناسی‌، داروشناسی‌، علائم‌ چشمی‌ در بعضی‌ از بیماری‌های‌ داخلی‌،

ژنتیک‌ و چشم‌، تشریح‌ و بافت‌شناسی‌ چشم‌، فیزیولوژی‌ چشم‌، اپتیک‌ هندسی‌ و فیزیکی‌، لابراتوار اپتیک‌، فیزیولوژی‌ اپتیک‌، مقدمات‌ اپتومتری‌، ابزرواسیون‌ ، تاریخچه‌ اپتومتری‌ و علوم‌ بینایی‌، زبان‌ تخصصی‌، اپتومتری‌، بینایی‌ محیطی‌.
 
 
دروس‌ تخصصی‌:
عدسی‌های‌ تماسی‌، آسیب‌شناسی‌ چشم‌، اپتومتری‌ کودکان‌، اپتومتری‌ افراد مسن‌ و نیمه‌بینایان‌، اپتومتری‌ مشاغل‌ و بهداشت‌ چشم‌، اپتومتری‌ چشم‌، مکانیسم‌ دید دو چشمی‌، درمان‌ آنومالی‌های‌ دو چشمی‌، آنالیز مشاهدات‌ کلنیکی‌،پایان‌ نامه‌ ، کارآموزی‌.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید